Czym jest scoring kredytowy i jak go poprawić?

Czy wiesz, że przed przyznaniem kredytu bank ocenia klientów za pomocą tzw. scoringu kredytowego? To liczba punktów, która odzwierciedla zdolność do spłaty zobowiązania. W zależności od uzyskanej punktacji kredytodawca może udzielić lub odmówić wsparcia finansowego. Na szczęście masz wpływ na wynik tej oceny! Sprawdź, co to jest scoring, jak działa i co możesz zrobić, aby poprawić swoją wiarygodność kredytową.

Jedynym jawnym źródłem informacji o punktacji kredytowej jest scoring BIK. Wskazuje on orientacyjną wartość punktową, która może różnić się od oceny banku.

Jak sprawdzić scoring BIK? Wystarczy pobrać raport z Biura Informacji Kredytowej. Dokument uwzględnia szczegółową historię zobowiązań kredytowych i finansowych, wskaźnik sytuacji płatniczej oraz ocenę punktową w skali od 1 do 100. Jeżeli jednak nigdy wcześniej nie spłacałeś kredytu, obliczenie Twoich punktów kredytowych może być niemożliwe ze względu na zbyt małą ilość danych.

Wygenerowanie jednego pełnego raportu to koszt 59 zł. Raz na pół roku możesz też złożyć wniosek o tzw. “Kopię Danych”. Jest ona wydawana bezpłatnie i zawiera wszystkie zgromadzone w Biurze Informacji Kredytowej informacje na Twój temat (z wyjątkiem oceny scoringowej).

Ocena punktowa z Biura Informacji Kredytowej stanowi dla banku ważną informację, bo pozwala zobaczyć, jak bardzo rzetelna jest osoba ubiegająca się o kredyt. Przy określaniu scoringu kredytodawca uwzględnia jednak szerszy zakres danych oraz inaczej określa ich wartość. Dlatego wysoka punktacja w raporcie BIK nie gwarantuje jeszcze, że Twoja wiarygodność kredytowa zostanie wysoko oceniona przy rozpatrywaniu wniosku o kredyt.

Poza tym warto wykorzystać kalkulator zdolności kredytowej. Narzędzie dostępne na stronie Expander uwzględnia najważniejsze dane, które są brane pod uwagę przy scoringu i decyzji o udzieleniu kredytu, m.in. dochód, koszty utrzymania czy limity na kartach kredytowych. Dzięki temu w łatwy sposób i bez dodatkowych kosztów możesz dowiedzieć się, na jak wysoki kredyt masz szansę.

Co wpływa na scoring kredytowy?

Jakie czynniki są brane pod uwagę przy określaniu scoringu bankowego? Można je podzielić na dwie kategorie: ilościowe (np. zarobki czy wysokość zadłużenia) oraz jakościowe (np. stan cywilny, zawód).

Czynniki ilościowe

Czynniki ilościowe opierają się na danych liczbowych. Są to m.in.:

• dochody i wydatki – wysokie zarobki oraz niskie koszty utrzymania zwiększają liczbę punktów,
• zobowiązania i zadłużenie – duża wartość obecnych kredytów oraz maksymalne wykorzystywanie limitów kredytowych obniżają punktację,
• historia kredytowa – wieloletnie korzystanie z produktów kredytowych (takich jak kredyty hipoteczne czy gotówkowe) oraz terminowa spłata wcześniejszych zobowiązań wzbudza większe zaufanie banku,
• aktywność na rynku kredytowym – częste wnioskowanie o kredyt i zaciąganie zobowiązań zmniejszają scoring.

Czynniki jakościowe

Czynniki jakościowe stanowią opisowe informacje o kredytobiorcy, które wpływają na jego ocenę punktową. Wśród nich można wymienić:

• wiek – pomaga w ocenie stabilności życiowej i zawodowej,
• wykształcenie – ukończone studia mogą podnieść punktację kredytową, bo dają lepsze możliwości zarobkowe,
• stan cywilny – wpływa na istotne dla banku koszty utrzymania,
• zawód – banki mogą ocenić w ten sposób potencjał zarobkowy osoby ubiegającej się o kredyt,
• stabilność zatrudnienia – umowy o pracę oraz długi staż są premiowane przez banki,
• liczba osób na utrzymaniu – pozwala określić wysokość kosztów utrzymania.

Jak poprawić scoring kredytowy?

Jeżeli w Twój scoring jest niski, możesz mieć trudność z uzyskaniem kredytu na korzystnych warunkach. Na szczęście da się podnieść liczbę punktów kredytowych. Wymaga to konsekwentnych działań i odpowiedzialnego podejścia do finansów.

Oto jak poprawić scoring kredytowy:

• Masz zobowiązania finansowe? Spłacaj je w terminie!

Nawet małe opóźnienia w uregulowaniu raty kredytowej czy rachunków domowych mogą obniżyć Twoją punktację.

• Starasz się o kredyt? Ogranicz się do niezbędnych zapytań kredytowych!

Jeżeli w krótkim czasie ubiegasz się o wiele kredytów, bank może uznać za ryzykowne udzielenie Ci wsparcia.

• Nigdy wcześniej nie miałeś kredytu? Zbuduj historię kredytową!

Osoby, które nie zaciągały zobowiązań, mogą mieć trudności z uzyskaniem wysokiego scoringu. Nawet wzięcie niewielkiego kredytu lub uruchomienie limitu na koncie (np. debetu) i terminowe spłaty mogą podnieść wiarygodność kredytową. Dowiedz się, jak budować historię kredytową!

• Masz niepewne zatrudnienie? Wzmocnij swoją stabilność zawodową!

Umowa o pracę na czas nieokreślony, wieloletnie doświadczenie w jednej firmie lub długi staż działalności na rynku znacznie zwiększają zaufanie banku.

• Korzystasz z wielu produktów kredytowych? Ogranicz się do niezbędnych!

Nadmiar kart kredytowych, wiele otwartych linii kredytowych czy kilka drobnych kredytów konsumpcyjnych wiąże się dla banku z potencjalnym ryzykiem zadłużenia. Nawet jeżeli przy ubieganiu się o kredyt nie używasz tych produktów.

Jak banki obliczają scoring kredytowy?

Kredytodawca oblicza scoring bankowy, przypisując punkty poszczególnym czynnikom w oparciu o odpowiednią skalę wartości. Banki bazują na własnych metodach statystycznych, wewnętrznych algorytmach oraz szczegółowo wytyczonych wagach.

Każdy kredytodawca kieruje się własną metodologią, którą może stale rozwijać i dostosowywać do zmian na rynku. Systemy scoringowe nie są jawne, bo stanowią element polityki kredytowej i tajemnicy handlowej. Oznacza to, że nie ma sposobu, jak sprawdzić scoring kredytowy w danym banku przed złożeniem wniosku o wsparcie finansowe. Co więcej, ta sama sytuacja kredytowa dla jednego banku może dyskwalifikować z ubiegania się o kredyt, a dla drugiego nie będzie obciążona nadmiernym ryzykiem.

Chcesz poznać swoje szanse na kredyt? Podczas bezpłatnej konsultacji nasz ekspert zapyta Cię o kwestie, które banki biorą pod uwagę przy scoringu i ustaleniu zdolności kredytowej. Dowiesz się, na jakie warunki finansowania możesz liczyć i który bank ma dla Ciebie najkorzystniejszą ofertę.

Rodzaje scoringu kredytowego

Scoring kredytowy ma kilka rodzajów. Banki sięgają po nie w zależności od kontekstu i dostępnych danych.

Scoring aplikacyjny

Ten typ oceny scoringowej sprawdza się w sytuacji, gdy wnioskodawca jest nowym klientem lub wnioskuje o nowy produkt. Bank nie ma wtedy historii kredytowej, na jakiej mógłby się oprzeć.

Punkty kredytowe są przyznawane na podstawie kryteriów jakościowych i ilościowych takich jak: zawód, wykształcenie, status mieszkaniowy, wiek, stan cywilny, wysokość dochodów czy liczba osób na utrzymaniu. Po wypełnieniu karty scoringowej i zsumowaniu punktów bank ocenia ryzyko związane z wypłaceniem kredytu.

Scoring behawioralny

Ten rodzaj scoringu bankowego stosuje się w odniesieniu do stałych klientów banku. Opiera się on na założeniu, że minione spłaty zobowiązań klienta rzutują na jego rzetelność w przyszłości.

Jeżeli zaciągnąłeś wcześniej kredyty, w scoringu kredytowym punktacja będzie zależała przede wszystkim od tego, czy terminowo spłacałeś zobowiązania. Poza tym bank weźmie pod uwagę, jak długo jesteś klientem banku i jaki masz miesięczny obrót środkami na koncie. Przeanalizuje też Twoje działania na rachunkach bankowych. Punkty kredytowe zostaną naliczone w oparciu o dane z 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.

Scoring fraudowy

Ta metoda ma chronić bank przed potencjalną próbą oszustwa i pomóc w jej wczesnym wykryciu. Kredytodawca sprawdza przed udzieleniem kredytu, czy klient przejawiał w swojej historii skłonności do nadużyć, celowego zrywania umów czy popełniania przestępstw finansowych.

Pod uwagę bierze się w tym typie scoringu nietypowe dane we wnioskach, powiązania z wcześniejszymi próbami wyłudzeń czy podejrzane zachowania online.

Często zadawane pytania